Kompas to przyrząd, bez którego najprawdopodobniej nie byłoby podróży i wielkich odkryć geograficznych. W Europie igła magnetyczna znana jest od co najmniej XII wieku. Dla upamiętnienia wieloletniej historii tego urządzenia powstała wyjątkowa srebrna moneta z kompasem, której ostatnie egzemplarze dostępne są w Skarbnicy Narodowej.

Kompas to urządzenie, którego działanie jest oparte o naturalne pole magnetyczne Ziemi. Jego najważniejszym elementem jest igła magnetyczna, która jest niczym innym, jak długim, cienkim i lekkim magnesem. Umieszczona na pionowej osi, zazwyczaj w cieczy, ustawia się wzdłuż linii pola magnetycznego Ziemi, wskazując południk magnetyczny. Wokół igły znajduje się podziałka kątowa, zwana różą wiatrów, z oznaczeniem kierunków geograficznych.

Skarbnica Narodowa

Pierwsze wzmianki o użyciu igły magnetycznej umieszczonej w naczyniu z wodą do wskazywania kierunków wywodzą się z Chin – najstarsze znane dane pochodzą już z 1088 roku. Wkrótce, informacje na ten temat pojawiły się także w Europie. O wykorzystaniu igły w żegludze pisał prawdopodobnie w 1190 roku Alexander Neckaman w „De naturis rerum” („O naturze rzeczy”). Z czasem pływającą igłę zaczęto zamieniać busolą, w której podłużny magnes umieszczono wewnątrz drewnianego pudełka z podziałką.

Oficjalna moneta z kompasem powstała dzięki zastosowaniu nowoczesnych rozwiązań menniczych. Kompas został osadzony w jej centralnym polu. Na jego obręczy wygrawerowane są cztery kierunki świata, zaś na jego odwrocie znajduje się róża wiatrów. Wokół kompasu umieszczono antyczne symbole morskich podróży, związane z mitologią grecką i rzymską. Monetę wybito w czystym srebrze próby 999/1000 o masie aż dwu uncji. Światowa limitacja numizmatu wynosi 2500 sztuk, jednak ogromne zainteresowanie kolekcjonerów sprawiło, że został on błyskawicznie wyprzedany u oficjalnego dystrybutora. Skarbnicy Narodowej udało się pozyskać jedynie niewielką część nakładu – 83 egzemplarze. Do każdego z nich dołączone jest specjalnie zaprojektowane pudełko kolekcjonerskie oraz Certyfikat Autentyczności.

*****

Skarbnica Narodowa w mediach społecznościowych – kliknij i dowiedz się więcej:

1436967768_facebook_circle_color1436967784_google_circle_color1436967776_twitter_circle_color1443625035_Pinterstt